Chuyện về người trinh sát anh hùng

Những ngày tháng 4 lịch sử, chúng tôi tìm về nhà của đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang Trần văn Năm tức năm Gấu ngụ ấp Nam xã Tân Tập, tỉnh Tây Ninh để nghe ông kể chuyện về những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tuy gian lao mà anh hùng

Tiếp chúng tôi trong căn nhà yên tĩnh là người đàn ông với mái đầu bạc nhưng toát lên vẻ nhanh nhẹn, tinh anh của một trinh sát lão luyện năm nào. Nhấp chén trà, ông Năm hồi tưởng lại cuộc đời mình như một cuốn phim.

“Hồi đó mình còn nhỏ, nhà lại ở cách bót địch chừng 400m, ngày nào bọn chúng cũng đi xuống nhà, hăm he dọa nạt. Cuộc sống gia đình không lúc nào được yên. Lúc lựa chọn đi theo cách mạng, tôi cũng lo lắng người thân của mình bị địch tra tấn, giết hại nhưng rồi được sự động viên, tôi đã ra đi,… Chiến tranh khốc liệt, người thân chẳng có tung tích, ai cũng nghĩ tôi đã chết… Tôi đi mãi đến sau khi hòa bình lập lại, mới tìm về thăm gia đình”- ông nói.

Năm 1964, khi vừa tròn 18 tuổi, ông nhập ngũ vào lực lượng An ninh vũ trang bảo vệ Trung ương Cục miền Nam. Đến tháng 3/1967, ông nhận công tác tại Trung đội 5 (B5) Trinh sát, Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam (đơn vị tiền thân của Phòng Cảnh vệ miền Nam, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ ngày nay).

Với vai trò là bảo vệ Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, ông cùng đồng đội luôn là “lá chắn thép” tạo sự yên tâm cho Trung ương Cục chỉ đạo cách mạng miền Nam qua các giai đoạn: Từ chống “chiến tranh đặc biệt”, “chiến tranh cục bộ”, “Việt Nam hóa chiến tranh” đến lúc hoàn toàn đánh bại kẻ thù trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

Ông kể: “Lính trinh sát nhiều lần phải giáp mặt với kẻ thù, có khi địch giả danh quân ta đánh lạc hướng, lúc đó mạng sống trở nên mong manh, sống chết trong gang tấc nên lính trinh sát phải biết đọc tình huống, nhạy bén xử lý. Nhiều trận quân ta chiến thắng oanh liệt trong thế trận hoàn toàn không cân sức, đập tan ý đồ tiêu diệt cơ quan đầu não cách mạng miền Nam của đế quốc Mỹ, bảo vệ tuyệt đối an toàn căn cứ và các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục: Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng, Nguyễn Hữu Thọ,…”.

Hơn 10 năm tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông Trần Văn Năm cùng đồng đội trực tiếp tham gia hàng chục trận đánh lớn, nhỏ tại các khu vực Tràng Hàng Gòn, Trảng Sến, Trảng Tranh, Căn cứ Thiện Ngôn, Tà Nốt, Tà Âm, Trảng Bò, Bầu Lùng Tung, Tà Beng Long Cà Rết,… trong đó có những trận, ông và đồng đội đã lập nên kỳ tích đặc biệt xuất sắc. Cá nhân ông trực tiếp tiêu diệt 35 lính Mỹ, 25 lính ngụy và bắn cháy 2 xe tăng; nhiều lần được nhận các danh hiệu: Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ quyết thắng; Dũng sĩ diệt xe cơ giới cấp 2, Chiến sĩ ấp Bắc,…

Một trong những trận đánh mà ông nhớ nhất có lẽ là trận chiến đấu chống càn Junction City tại Trảng Hàng Gòn (nay là xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh). Với nhiệm vụ vừa trinh sát, vừa đánh địch, ông được phân công tiêu diệt bộ binh, hỗ trợ đồng đội đánh xe tăng và máy bay. Trong trận này, nhờ quen thuộc địa hình, nhận thấy có thể đánh áp đảo quân địch, ông tiến lại nơi gần nhất rồi bất ngờ nổ súng tiêu diệt gọn 5 tên. Sau khi nghe tiếng súng, địch bỏ chạy tán loạn, quân ta rút lui về vị trí an toàn. Ông cùng tiểu đội tiêu diệt 4 xe tăng và bắn rơi 1 máy bay trực thăng.

Ngày 28/12/1967, qua trinh sát nắm tình hình, phát hiện một đội biệt kích Mỹ đang đóng tại Trảng Tranh, để bảo vệ căn cứ Thiện Ngôn, ông xin ý kiến cấp trên và trực tiếp chỉ huy tiểu đội tập kích bất ngờ, diệt được gần 70 tên địch. Sau đó, ông cùng một đồng đội tiếp cận đội hình địch, cài 2 trái mìn, tiêu diệt gần như toàn bộ đại đội của địch. Trận đánh này mang về cho ông danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ” cấp 1 và 1 bằng khen.

Sau khi thống nhất đất nước, ông cùng đồng đội tiếp tục bảo vệ, xây dựng quê hương. Hòa bình được vài năm, người trinh sát quả cảm, gan lì này lên đường làm nghĩa vụ quốc tế tại nước bạn Campuchia. Gần 10 năm chiến đấu chống bọn phản động Pol Pot, ông trực tiếp chỉ huy 15 trận đánh lớn, diệt 135 tên địch, bắn cháy 2 xe tăng, thu hơn 100 súng các loại.

Trải qua cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, ông Năm trở về và được đơn vị cử đi học bổ túc văn hóa tại Trường Văn hóa Quân khu 7. Đến năm 1988, ông được tạo điều kiện để đoàn tụ gia đình và chuyển về làm Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Long An.

Năm 1999, ông nghỉ hưu theo chế độ với cấp hàm Đại tá. Về với cuộc sống đời thường, người cựu chiến binh ấy vẫn không nghỉ ngơi mà cùng gia đình lao động, sản xuất. Trong cuộc sống gia đình, ông cùng vợ nuôi dạy các con, tích cực trong các hoạt động địa phương. Năm 2012, ông làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An và thôi giữ chức vụ này những tháng đầu năm 2020.

Mỗi khi có dịp trở lại chiến trường xưa và khi nghĩ về đồng đội của mình, người trinh sát năm nào trầm tư: “Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, riêng Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam có trên 500 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, hiến dâng cả tuổi thanh xuân vì sự nghiệp “bảo vệ Đảng, bảo vệ lãnh tụ”, vì sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Từ năm 1993 đến năm 2002, tôi tham gia đội quy tập mộ liệt sĩ của Bộ Tư lệnh Biên Phòng và Bộ Tư lệnh Cảnh vệ được hơn 400 liệt sĩ đưa về an táng tại Đồi 82 – khu vực Ban An ninh. Tôi may mắn trở về, còn được nhìn thấy quê hương mình sau hơn 50 năm thống nhất, nhưng đồng đội của tôi thì không thể…”.

80 tuổi đời, 60 năm hoạt động cách mạng, hơn 55 tuổi Đảng, ông Năm dành cả cuộc đời mình để phục vụ đất nước, giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng kiên trung. Khi chúng tôi hỏi về bí danh Năm Gấu vẫn được ghi trong danh hiệu anh hùng, ông lý giải: “Khi làm hồ sơ phong anh hùng cho tôi vào năm 2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thắc mắc tại sao tên của tôi là Trần Văn Năm lại được mở ngoặc thêm là Năm Gấu. Lúc đó, Bộ Công an đã giải thích và đề nghị Chủ tịch nước giữ nguyên bí danh của tôi, ghi trong danh hiệu để phân biệt với những cá nhân khác,… Bởi biệt danh Năm Gấu đã gắn liền với những trận đánh khi nhắc về tôi”./.