Khó ngủ, mất ngủ ở người lớn tuổi thường liên quan đến lão hóa thần kinh, bệnh mạn tính, tác dụng phụ của thuốc điều trị.
Chất lượng giấc ngủ có xu hướng giảm dần sau 60 tuổi. Người lớn tuổi ngủ ít hơn, dễ thức giấc và khó duy trì giấc ngủ liên tục trong đêm nên hay mệt mỏi, uể oải vào ban ngày, ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc. Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết một số nguyên nhân gây mất ngủ ở người lớn tuổi.
Thoái hóa tế bào thần kinh
Quá trình lão hóa ảnh hưởng đến vùng điều hòa giấc ngủ của não bộ và suy giảm dẫn truyền tế bào thần kinh. Lượng gốc tự do tích lũy theo tuổi tác làm tổn thương mạch máu, giảm lưu thông máu và oxy lên não. Điều này khiến giấc ngủ nông hơn, người lớn tuổi dễ thức giấc giữa đêm, khó ngủ lại hoặc thức dậy quá sớm.
Thói quen ngủ
Người lớn tuổi có nhiều thời gian rảnh rỗi nên có xu hướng ngủ trưa, ngủ nhiều vào ban ngày hoặc giờ ngủ không ổn định làm rối loạn chu kỳ thức – ngủ, lâu dần dẫn đến mất ngủ mạn tính.
Mất ngủ kéo dài ở người lớn tuổi có thể gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần. Ảnh được tạo bởi AI
Bệnh mạn tính và thuốc điều trị
Bệnh xương khớp, tiểu đường, hen suyễn,Alzheimer, phì đại tuyến tiền liệt, tăng huyết áp… có thể gây đau nhức, khó chịu về đêm và làm gián đoạn giấc ngủ. Hội chứng chân không yên, ngưng thở khi ngủ… thường gặp ở người lớn tuổi khiến giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần trong đêm, giảm thời gian ngủ sâu.
Sử dụng nhiều loại thuốc điều trị cũng có thể gây ra tác dụng phụ lên giấc ngủ. Một số thuốc chống trầm cảm, thuốc chứa corticosteroid có thể khó ngủ vào ban đêm nhưng lại buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Đồng thời, sự tương tác của nhiều loại thuốc dễ ảnh hưởng xấu đến chất lượng giấc ngủ.
Suy giảm nội tiết
Thiếu hụt hormone xảy ra ở phụ nữ sau mãn kinh dẫn đến bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, gián đoạn giấc ngủ và khó duy trì trạng thái ngủ sâu.
Ít vận động và giảm tương tác xã hội
Hoạt động thể chất giảm khiến cơ thể tiêu hao ít năng lượng, khó tạo cảm giác buồn ngủ tự nhiên. Cô đơn, căng thẳng, ít giao tiếp cũng làm người lớn tuổi khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu.
Thiếu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời
Ánh nắng mặt trời tham gia điều hòa chu kỳ thức – ngủ của cơ thể, đồng thời hỗ trợ cơ thể tiết melatonin – hormone thúc đẩy cảm giác buồn ngủ. Ít tiếp xúc với ánh nắng tự nhiên có thể làm rối loạn chu kỳ ngủ – thức dễ bị rối loạn.
Bác sĩ Tiến khuyên người lớn nên duy trì thói quen ngủ đúng giờ, tăng vận động ban ngày, tối ưu môi trường ngủ và kiểm soát bệnh nền có thể giúp người lớn tuổi cải thiện chất lượng giấc ngủ. Người lớn tuổi có thể bổ sung các dưỡng chất thiên nhiên như blueberry (việt quất) và ginkgo biloba (bạch quả) để hỗ trợ trung hòa gốc tự do, giảm mất ngủ.
Nếu áp dụng nhiều biện pháp mà giấc ngủ không cải thiện, người lớn tuổi nên đến bác sĩ chuyên khoa Thần kinh để được chẩn đoán nguyên nhân và có hướng điều trị thích hợp.
Đình Diệu
