Thủ tướng Chính phủ tiền nhiệm Phạm Minh Chính và Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh rõ quan điểm: “NCT không phải là gánh nặng mà là nguồn lực quý báu để phát triển đất nước”. Qua đó có thể thấy quan điểm, định hướng xuyên suốt, nhất quán của Đảng, Nhà nước: Đầu tư cho NCT không chỉ là trách nhiệm mà còn là đầu tư cho phát triển bền vững.
Nguồn lực đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số
Việt Nam đang bước nhanh vào giai đoạn già hóa dân số. Thách thức là hiện hữu, nhưng đồng thời mở ra cơ hội để khai thác “lợi thế tuổi già” – một nguồn lực giàu tri thức, kinh nghiệm, bản lĩnh chính trị và uy tín xã hội.
Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là: NCT không chỉ là đối tượng cần được chăm sóc mà còn là nguồn lực quý của xã hội. Sự chuyển biến từ tư duy “chăm sóc” sang “chăm sóc gắn với phát huy vai trò” chính là bước ngoặt quan trọng, đặt NCT vào vị trí chủ thể phát triển. Trong các văn kiện Đại hội Đảng và định hướng lớn, công tác NCT được xác định trên ba trụ cột: Bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò; trong đó, phát huy vai trò không chỉ là yêu cầu mà đã trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược.
 |
| Doanh nhân, cựu chiến binh Hoàng Mạnh Ngọc nghiên cứu và phát triển mô hình nuôi cấy nấm đông trùng hạ thảo. |
“Rường cột quốc gia” – lực lượng giữ ổn định từ cơ sở
Thực tiễn cho thấy, trong mọi giai đoạn, NCT luôn là lực lượng góp phần giữ vững ổn định xã hội từ cơ sở – yếu tố nền tảng cho phát triển bền vững. Từ những năm tháng chiến tranh gian khổ đến thời kỳ hòa bình, đổi mới và hội nhập, NCT luôn là lực lượng đặc biệt, khi đất nước khó khăn thì dốc lòng góp sức, khi phát triển lại tiếp tục dựng xây nền tảng cho tương lai. Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên chuyển đổi số, phát triển xanh và hội nhập sâu rộng, vai trò ấy không chỉ được kế thừa mà còn đặt ra yêu cầu phát huy ở tầm cao mới.
Ở các khu dân cư, thôn, tổ dân phố, không khó để thấy các ông, bà lớn tuổi tích cực tham gia các vị trí trong tổ dân phố, làm bí thư chi bộ, trưởng thôn, cán bộ mặt trận, đoàn thể, tham gia các tổ an ninh trật tự, thanh tra Nhân dân, v.v, là lực lượng nòng cốt trong hòa giải, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Vai trò ấy không mang tính hình thức, mà trực tiếp tạo nên “lực đỡ mềm” nhưng bền vững cho xã hội. Trong bối cảnh đời sống hiện đại biến đổi nhanh, chính NCT là những người giữ gìn chuẩn mực, truyền lại giá trị, giúp cộng đồng không bị “đứt gãy” về văn hóa và niềm tin.
Một lát cắt sinh động từ thực tiễn có thể thấy rõ qua mô hình CLB Liên thế hệ tự giúp nhau tại phường Khương Đình (Hà Nội), do bà Đào Thị Hoa làm Chủ nhiệm. Không chỉ dừng ở việc chăm sóc, CLB đã tổ chức các hoạt động hỗ trợ vốn, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, chăm sóc sức khỏe, kết nối các thế hệ và giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa giá trị truyền thống trong cộng đồng. Tại đây, NCT không chỉ là người thụ hưởng mà là trung tâm tổ chức, điều hành, dẫn dắt các hoạt động. Mô hình này đã góp phần gắn kết cộng đồng, hỗ trợ người yếu thế, đồng thời phát huy rõ vai trò của NCT trong đời sống xã hội hiện đại.
Trực tiếp tham gia kiến tạo giá trị kinh tế
Không chỉ là điểm tựa tinh thần, NCT còn đang trực tiếp tham gia vào phát triển kinh tế, xã hội. Hàng triệu NCT trên cả nước vẫn lao động, sản xuất, kinh doanh, tạo ra giá trị kinh tế và đóng góp cho cộng đồng. Ngày càng nhiều NCT khẳng định vị thế trong lĩnh vực phát triển kinh tế, đặc biệt là những lĩnh vực gắn với xu thế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy phát triển “kinh tế bạc”.
 |
| Bệnh viện Đa khoa Hùng Cường ủng hộ khắc phục hậu quả cơn bão số 3 (Yagi) |
Ông Trần Đức Cử, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty CP Bệnh viện Hùng Cường (tỉnh Bắc Ninh). Từ một bác sĩ quân y, sau khi rời quân ngũ, ông đã dồn tâm huyết đầu tư lên tới 50 tỷ đồng xây dựng Bệnh viện Đa khoa quy mô 180 giường, trang thiết bị hiện đại. Không chỉ cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng, doanh nghiệp còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương với thu nhập 8-9 triệu đồng/người/tháng. Doanh thu mỗi năm đạt trên 28 tỷ đồng. Mô hình góp phần giảm tải cho hệ thống y tế công lập, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại cơ sở, tiết kiệm chi phí và thời gian…
Với mong muốn làm giàu cho quê hương Nguyên Bình (Cao Bằng), doanh nhân, CCB Hoàng Mạnh Ngọc đã xây dựng mô hình nông nghiệp sạch gắn với du lịch sinh thái trên đỉnh Phja Đén. Ông mạnh dạn đầu tư công nghệ, học hỏi kinh nghiệm để phát triển sản xuất chè đa dạng, trong đó có sản phẩm đạt OCOP 3 sao, xuất khẩu sang Nhật Bản, Đài Loan, Australia. Đồng thời, phát triển rau, hoa ôn đới quy mô hơn 20ha và nuôi cấy đông trùng hạ thảo, kết hợp trồng dược liệu bản địa. Mỗi năm, doanh thu đạt trên 2,25 tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương; tham gia công tác xã hội, ủng hộ hàng trăm triệu đồng cho các hoạt động từ thiện, an sinh mỗi năm…
Thích ứng với chuyển đổi số
Một điểm đáng chú ý trong giai đoạn hiện nay là khả năng thích ứng của NCT với chuyển đổi số. Từ việc sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội đến ứng dụng công nghệ trong sản xuất và đời sống, ngày càng nhiều NCT chủ động tiếp cận và làm chủ công nghệ.
Các chương trình của Hội NCT đã góp phần hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ mới, từng bước hình thành thói quen học tập suốt đời. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách thế hệ. Sự tham gia của NCT trong chuyển đổi số mang ý nghĩa xã hội sâu sắc: Giúp lan tỏa tinh thần học tập, thích ứng, không bị tụt hậu ngay cả khi tuổi đã cao.
Cùng với sự chuyển biến về nhận thức, hệ thống chính sách đối với NCT ngày càng hoàn thiện. Luật Người cao tuổi và các chương trình, đề án liên quan đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để NCT phát huy vai trò. Không chỉ dừng ở bảo đảm an sinh, các chính sách đang hướng tới khai thác tiềm năng “kinh tế bạc”, phát triển dịch vụ, chăm sóc sức khỏe, du lịch, tạo điều kiện để NCT tiếp tục tham gia đóng góp cho xã hội.
Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Trong hành trình đó, gần 17 triệu NCT là lực lượng đông đảo, có ảnh hưởng sâu rộng và có thể tạo ra tác động lớn nếu được phát huy đúng mức. Quan trọng hơn, chính NCT hôm nay không còn tâm lý “an phận tuổi già” mà đang chủ động học tập, đổi mới, tham gia các hoạt động xã hội, tiếp tục cống hiến cho cộng đồng.
Với bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm, NCT Việt Nam đang và sẽ tiếp tục đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và Nhân dân, không chỉ trong ký ức của quá khứ, mà trong chính hành trình kiến tạo tương lai. Đó không chỉ là truyền thống, mà là một cam kết bền vững: Khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới, NCT cũng sẵn sàng đồng hành, vững vàng, chủ động và đầy niềm tin.
