Sau hơn 25 năm hình thành và phát triển, Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài đang từng bước khẳng định vai trò là đầu mối giao thương quan trọng giữa Việt Nam và Campuchia. Với lợi thế nằm trên trục Xuyên Á kết nối TP.Hồ Chí Minh với thủ đô Phnom Penh (Campuchia), cùng định hướng phát triển theo mô hình công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ hiện đại, Mộc Bài được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics và “cửa khẩu số” của khu vực phía Nam.
Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài là cửa khẩu đường bộ lớn nhất phía Nam giữa Việt Nam và Campuchia
Phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế
Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài được thành lập theo Quyết định số 210/1998/QĐ-TTg ngày 27/10/1998 của Thủ tướng Chính phủ, có quy mô hơn 21.284 ha, nằm trên địa bàn các xã Long Thuận, Bến Cầu và Phước Chỉ.
Đây là khu kinh tế cửa khẩu có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng khi sở hữu 4 cửa khẩu, gồm: Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài và các cửa khẩu phụ Phước Chỉ, Long Thuận, Cây Me. Trong đó, Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài là cửa khẩu đường bộ lớn nhất phía Nam trên tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia, nằm trên trục đường Xuyên Á, kết nối TP.Hồ Chí Minh với Thủ đô Phnom Penh của Campuchia.
Ngày 11/6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1126/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài đến năm 2045, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới.
Để triển khai quy hoạch chung Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh Tây Ninh đã quy hoạch, tổ chức bồi thường giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch được 105ha từ nguồn ngân sách nhà nước để xây dựng trụ sở các cơ quan hành chính Nhà nước, thu hút các dự án đầu tư sản xuất, thương mại, dịch vụ, logistics tại khu vực cửa khẩu.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, đến nay, khu kinh tế đã được đầu tư hoàn chỉnh 40km đường giao thông, trạm kiểm soát liên hợp, hệ thống chiếu sáng, cây xanh, nhà máy cấp nước 7.000m3/ngày đêm, nhà máy xử lý nước thải 3.000m3/ngày đêm, địa điểm thu gom, xử lý rác thải.
Lũy kế tổng vốn đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng tại Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài từ nguồn ngân sách nhà nước đạt 926,24 tỉ đồng. Trong đó, vốn ODA 797,04 tỉ đồng, vốn trong nước 129,2 tỉ đồng.
Báo cáo UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Tây Ninh cho biết, tính đến ngày 30/4/2026, Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài đã thu hút được 61 dự án đầu tư, trong đó có 29 dự án vốn đầu tư nước ngoài và 32 dự án có vốn đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 586 triệu đô la Mỹ và 8.148 tỉ đồng. Đến nay, có 36 dự án đang triển khai hoạt động gồm 19 dự án có vốn đầu tư nước ngoài và 17 dự án có vốn đầu tư trong nước.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, sau hơn 25 năm thành lập và phát triển, Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài đã góp phần giải quyết việc làm cho hơn 10.700 lao động, tạo nguồn thu ngân sách ổn định và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới. Riêng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài đạt 850 triệu USD và 4 tháng đầu năm 2026 đạt 157 triệu USD.
Hướng đến trung tâm logistics và “cửa khẩu số”
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng và lợi thế. Trước thực tế đó, tỉnh Tây Ninh xác định chuyển động lực phát triển Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài từ phát triển các hoạt động thương mại dựa vào chính sách bán hàng miễn thuế sang động lực mới theo hướng tổng hợp nhiều chức năng: công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ mang tầm quốc gia và quốc tế; lấy công nghiệp trọng tâm, động lực phát triển; ưu tiên phát triển dịch vụ logistics kết nối vùng; chú trọng công tác lựa chọn nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư chiến lược đến đầu tư, có khả năng thu hút các nhà đầu tư thứ cấp có chất lượng. Từ đó tạo động lực lan tỏa lớn không chỉ cho kinh tế – xã hội của Tây Ninh mà hiệu ứng mạnh mẽ cho cả vùng kinh tế phía Nam trong thời gian tới.
Theo định hướng quy hoạch đến năm 2045, tỉnh sẽ tập trung phát triển hạ tầng đồng bộ, xây dựng mô hình “Cửa khẩu số”, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực công nghiệp, logistics, thương mại dịch vụ, năng lượng sạch và công nghệ cao.
Tỉnh đang triển khai Dự án phát triển hạ tầng Mộc Bài đến năm 2030 với tổng mức đầu tư khoảng 962,4 tỉ đồng. Dự án gồm nhiều hạng mục trọng điểm như mở rộng tuyến đường kết nối từ chân cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Mộc Bài đến Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài lên 10 làn xe; nâng cấp Trạm kiểm soát liên hợp; cải tạo cảnh quan khu vực cột mốc 171 và xây dựng hệ thống thoát nước khu vực cửa khẩu.
Cùng với đó, UBND tỉnh Tây Ninh đang hoàn thiện Đề án thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho Khu kinh tế Cửa khẩu Mộc Bài, dự kiến trình cấp có thẩm quyền trong tháng 5/2026.
Đề án tập trung vào các cơ chế ưu đãi nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển logistics, tạo thuận lợi hải quan, tăng nguồn lực đầu tư hạ tầng, đồng thời nghiên cứu khôi phục chính sách ưu đãi mua sắm miễn thuế phục vụ du lịch và thương mại biên giới.
Khi các cơ chế này được triển khai đồng bộ sẽ góp phần giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao năng lực cạnh tranh của Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và tạo động lực tăng trưởng mới cho khu vực biên giới phía Nam./.
Lê Đức
