Ngày nay, xã Tân Trụ còn có tuyến đường mang tên Cống Bần. Đây là tuyến đường rộng, đẹp nối từ sông Vàm Cỏ Tây đến Đường tỉnh 833, nơi có Bia di tích lịch sử khu vực Cống Bần, địa điểm ghi dấu những chiến công oanh liệt của quân và dân địa phương trong 2 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.
Chiến công tại Cống Bần
Theo Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Bình Điện Nguyễn Văn Quyên, Di tích lịch sử Cống Bần là niềm tự hào của người dân Tân Trụ bởi tại khu vực này, quân và dân địa phương đã tiêu diệt 2 tên quận trưởng, 1 tên tổng đoàn trưởng dân vệ cùng nhiều tên ác ôn khác. Phần lớn chiến công thuộc về lực lượng du kích xã với những loại vũ khí tự chế, cùng sự hỗ trợ của bộ đội địa phương và lực lượng đặc công huyện.
Nói về Di tích lịch sử Cống Bần, ông Nguyễn Văn Quyên cho biết: “Theo tôi nhận định, Di tích lịch sử Cống Bần là một điểm sáng, dấu son chói lọi trong lịch sử chống ngoại xâm tại vùng đất này. Tại khu vực đó, ta không chỉ tiêu diệt được nhiều tên ác ôn, trong đó có 2 quận trưởng mà điều quan trọng là Cống Bần nằm rất gần các đồn, bót của địch. Có thể nói, du kích của ta đã đánh và chiến thắng ngay trước mũi kẻ thù”.
Là một trong những người am hiểu lịch sử địa phương, ông Quyên cho biết, khu vực Cống Bần trước đây được xem là cửa ngõ vào huyện Tân Trụ, xung quanh có nhiều cây dại, nhất là cây bần mọc dày ven các tuyến kênh, rạch nên người dân quen gọi là Cống Bần.
Về vị trí, Cống Bần nằm trên Đường tỉnh 833, tuyến đường độc đạo và là huyết mạch dẫn vào huyện Tân Trụ trước đây, nay thuộc các xã Vàm Cỏ, Tân Trụ và Nhựt Tảo. Việc kiểm soát tuyến đường này đồng nghĩa với việc kiểm soát toàn bộ khu vực Tân Trụ. Chính vì vậy, bọn địch tập trung lực lượng xây dựng hệ thống đồn, bót, căn cứ quân sự nhằm giữ bằng được địa bàn trọng yếu này.
Chúng xây dựng quận lị Tân Trụ với ý đồ cắt đứt tuyến hành lang chiến lược của lực lượng cách mạng từ phía Nam lên phía Bắc Quốc lộ 1, đồng thời chia cắt sự liên lạc giữa các địa phương. Bởi Tân Trụ sở hữu hệ thống giao thông đường thủy thuận lợi với các tuyến sông Nhựt Tảo, Vàm Cỏ Tây, kênh Ông Hóng,…
Với vị trí đặc biệt quan trọng cùng địa hình rậm rạp, nhiều cây bần thuận lợi để bố trí trận địa phục kích, gài mìn, bắn tỉa, Cống Bần giúp lực lượng ta dễ dàng tiếp cận bí mật và rút lui an toàn sau khi chiến đấu và trở thành nơi ghi dấu nhiều chiến công rực rỡ của quân và dân Tân Trụ.
Từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp đến những năm tháng đánh đuổi đế quốc Mỹ, tại Cống Bần đã diễn ra nhiều trận đánh nổi tiếng. Năm 1948, nhân lễ Quốc khánh Pháp, quân ta gài mìn đánh 1 xe chở các công chức và hội tề đi dự lễ và tiêu diệt tại chỗ một tên quan Pháp cùng 2 tên Việt gian ác ôn.
Chiến thắng đã giáng một đòn mạnh mẽ vào kẻ thù và cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân – dân ta. Đến năm 1962, ta tiếp tục gài mìn tự tạo trên đoạn Cống Bần, tiêu diệt xe Jeep chở Quận trưởng Minh cùng 2 lính bảo an. Trương Hòa Minh là tên ác ôn, đi đầu trong phong trào xây dựng ấp chiến lược tại Tân Trụ lúc bấy giờ. Tiêu diệt được hắn nghĩa là ta đã làm rung động bộ máy cai trị của địch, phá hỏng kế hoạch xây dựng ấp chiến lược kiểu mẫu tại địa phương lúc bấy giờ.
Sau khi Trương Hòa Minh chết, địch đưa tên Đỗ Kiến Gấm lên làm Quận trưởng, đưa tên Hên làm Tổng đoàn trưởng dân vệ. Năm 1963, khi xe của Quận Gấm và Tổng Hên chạy tới khu vực Cống Bần, nơi đã được đặc công ta đặt mìn sẵn thì xe địch bị nổ tung. Ta diệt được Quận Gấm, Tổng Hên và một số lính bảo an, trong khi bên ta không bị tổn thất gì.
Cũng trong năm đó, một chiến công khác được lập ở khu vực Cống Bần, chỉ với 3 đồng chí, chúng ta gài mìn, phục kích 1 đoàn xe đi càn của địch và tiêu diệt được 20 tên, làm bị thương thêm 7 tên khác.
Trong suốt những năm tháng kháng chiến, Cống Bần trở thành nỗi khiếp sợ của bọn xâm lược khi quân và dân ta phối hợp vừa tổ chức nhiều đợt tấn công bất ngờ, vừa ra sức phá đường, làm hầm chông, gài mìn để tiêu hao sinh lực địch. Quân – dân Tân Trụ đã đoàn kết một lòng, quyết tâm bảo vệ hành lang chiến lược của cách mạng.
Tân Trụ hôm nay
Ngày nay, tinh thần đoàn kết, gắn bó từng làm nên những chiến công vang dội tại Cống Bần vẫn tiếp tục được Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Tân Trụ phát huy trong công cuộc xây dựng quê hương. Đặc biệt, trong giai đoạn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Tân Trụ đã nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, tiếp nhận và giải quyết các công việc chuyển giao từ các đơn vị hành chính cũ, bảo đảm hoạt động thông suốt, không ảnh hưởng đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế – xã hội.
Địa phương chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Gần như toàn bộ hồ sơ hành chính đều được giải quyết đúng hạn và trước hạn. Mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt khoảng 98%.
Chủ tịch UBND xã Tân Trụ Nguyễn Thị Phúc cho biết, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, cấp xã trở thành cấp quản trị trực tiếp, gần dân nhất, vừa thực hiện nhiệm vụ cung ứng dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính, vừa tổ chức triển khai các chính sách phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội.
Dù còn nhiều khó khăn nhưng với sự đồng thuận của Nhân dân, Tân Trụ đã trở thành một trong những địa phương thực hiện hiệu quả mô hình mới ngay từ những ngày đầu.
Từ sự đồng lòng của người dân, nhiều công trình điện, đường, trường, trạm trên địa bàn lần lượt được đầu tư, hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo động lực để địa phương hoàn thành xây dựng xã nông thôn mới trong thời gian tới.
“Nhằm nâng cao chất lượng đời sống người dân, địa phương tập trung nâng cấp, mở rộng các tuyến đường giao thông nông thôn theo phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”. Nhiều tuyến đường trước đây đã được bê tông hóa nhưng mặt đường còn hẹp đang được triển khai mở rộng và nhận được sự đồng thuận rất cao của người dân” – bà Nguyễn Thị Phúc cho biết thêm.
Tinh thần đồng thuận ấy được thể hiện rõ qua việc nhiều hộ dân tự nguyện tháo dỡ hàng rào, di dời cây xanh, hiến đất để mở rộng đường giao thông. Là người chủ động tháo dỡ khoảng 50m hàng rào kiên cố để phục vụ dự án mở rộng đường Nguyễn Văn Nhơn, bà Nguyễn Thị Lụa (ngụ ấp Bình Điện) chia sẻ: “Vì lợi ích chung nên khi địa phương có chủ trương làm đường, gia đình tôi đồng ý ngay. Dù việc di dời hàng rào tốn kém nhiều chi phí nhưng tất cả thành viên trong gia đình đều thống nhất và ủng hộ”.
Chính sự đồng lòng của người dân đã và đang giúp xã Tân Trụ từng ngày đổi mới và tiếp tục viết nên những trang sử mới. Địa phương phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu trọng tâm trong năm như thu ngân sách nhà nước đạt 96,8 tỉ đồng, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 97,8%, tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch trên 70%, giảm 6 hộ nghèo trong năm,…
Dấu tích của những trận đánh năm xưa giờ chỉ còn lại trên bia di tích và trong ký ức của người dân. Thế nhưng, tinh thần quật cường, ý chí đoàn kết và khát vọng vươn lên từ vùng đất Cống Bần vẫn đang được tiếp nối, trở thành động lực để xã Tân Trụ phát triển mạnh mẽ trên hành trình xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh./.
