Thoái hóa khớp gối sau thời gian dài chạy bộ

Ông N.V.B. (63 tuổi, Hà Nội), cán bộ đã nghỉ hưu, đến khám tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong tình trạng đau khớp gối phải kéo dài, đau tăng nhiều khi đi lại và lên xuống cầu thang.

Khai thác tiền sử cho thấy khoảng 5 năm nay, ông duy trì thói quen chạy bộ đường dài hằng ngày với quãng đường 6 – 8km, ít chú ý khởi động và không điều chỉnh cường độ tập luyện theo tuổi.

Thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định ông bị thoái hóa khớp gối độ II – III, kèm theo tổn thương sụn khớp. Người bệnh được chỉ định điều trị nội khoa kết hợp vật lý trị liệu, đồng thời được tư vấn giảm cường độ vận động và chuyển sang các hình thức tập luyện phù hợp hơn nhằm hạn chế tiến triển của bệnh.

Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, không ít trường hợp mắc các bệnh lý cơ xương khớp có liên quan trực tiếp đến việc tập luyện thể thao không đúng cách dẫn đến các bệnh như đau khớp gối, khớp háng, cột sống cổ và cột sống thắt lưng ngày càng gia tăng.

Trong đó, nhiều trường hợp nguyên nhân đến từ lựa chọn môn tập và phương pháp tập thể thao chưa phù hợp, khiến tình trạng thoái hóa xương khớp diễn tiến nhanh hơn…

Theo cán bộ y tế của khoa khám bệnh cán bộ cao cấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, thoái hóa xương khớp là bệnh lý mạn tính, tiến triển từ từ, đặc trưng bởi tổn thương sụn khớp, xương dưới sụn và các cấu trúc quanh khớp, gây đau, hạn chế vận động và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

Trước đây bệnh thường gặp ở người cao tuổi, song hiện nay có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm người trên 40 tuổi.

Một trong những sai lầm phổ biến là lựa chọn môn thể thao có cường độ cao, tạo áp lực lớn lên khớp trong khi hệ cơ xương khớp ở tuổi trung niên đã bắt đầu có những thay đổi sinh lý “đi xuống”, không còn phù hợp với các môn thể thao, như chạy bộ đường dài, đá bóng, tennis, pickleball, cầu lông…

“Đây là những môn thể thao có động tác bật nhảy, xoay vặn khớp liên tục, nếu tập luyện kéo dài, không kiểm soát cường độ dễ gây quá tải, làm tổn thương sụn khớp và dây chằng. Hoặc không khởi động kỹ, tập sai tư thế cũng là những nguyên nhân thường gặp dẫn đến tổn thương khớp”, vị này cho hay.

Tập thể dục làm sao để đảm bảo sức khỏe?

Để việc tập luyện thể dục thể thao thực sự mang lại hiệu quả và an toàn, chuyên gia khuyến cáo mọi người cần lựa chọn môn tập phù hợp với thể trạng và tình trạng xương khớp.

Các hình thức vận động nhẹ nhàng, ít gây áp lực lên khớp như đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga, thái cực quyền… được khuyến khích, nhất là với những người đã có biểu hiện đau khớp. Trước mỗi buổi tập, cần khởi động đầy đủ, chú ý thực hiện đúng kỹ thuật, tư thế và nhịp độ.

Việc tập luyện nên được duy trì đều đặn nhưng không quá sức, tránh tâm lý chạy theo thành tích. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau khớp kéo dài, sưng, cứng khớp buổi sáng, người tập cần giảm cường độ hoặc tạm dừng ngay tập luyện và đi khám chuyên khoa.

Cường độ tập luyện phù hợp, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ xương khớp. Bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D, protein và duy trì cân nặng phù hợp sẽ giúp giảm tải cho các khớp, góp phần làm chậm quá trình thoái hóa.

Tập luyện thể dục thể thao đúng cách không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe, tăng cường thể lực mà còn là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh lý cơ xương khớp, góp phần giữ gìn sức khỏe lâu dài.