CHUNG TAY TỔ CHỨC
Lễ húy kỵ nghệ nhân – nhạc sư Nguyễn Quang Đại diễn ra trong 3 ngày 16, 17 và 18 tháng Giêng (âm lịch), tại đình Vạn Phước nhưng từ trước tết, công tác chuẩn bị đã bắt đầu. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND xã Mỹ Lệ và Ban Hội hương đình Vạn Phước, lễ húy kỵ đức nhạc sư Nguyễn Quang Đại được tổ chức trang nghiêm với nhiều hoạt động. Nổi bật như giao lưu đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ, biểu diễn văn nghệ, hoạt động thư pháp và chợ quê giới thiệu các sản phẩm OCOP, sản phẩm truyền thống của địa phương.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Lệ Nguyễn Phúc Trường, để thực hiện tốt công tác tổ chức, từ sớm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp địa phương lên kế hoạch tổ chức lễ hội. Song song đó, tại địa phương, Đảng ủy, UBND xã đặc biệt quan tâm chỉ đạo, kiểm tra. Tất cả các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể được huy động và thể hiện tốt tinh thần trách nhiệm. Công tác bảo đảm an ninh, trật tự cũng được chú trọng và thực hiện tốt.
Trong không gian bình yên và có phần thơ mộng ở sân đình, tài tử khắp các địa phương trong tỉnh tề tựu cùng nhau, thắp nén nhang tưởng nhớ thầy Ba Đợi và cùng nhau hòa điệu đờn ca. Chương trình giao lưu ĐCTT Nam Bộ tại đình Vạn Phước năm nay được tổ chức trong khuôn khổ tỉnh nhà với sự tham gia của 8 câu lạc bộ ĐCTT đến từ Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh và các xã, phường, tạo cơ hội giao lưu, gắn kết giữa các tài tử, nghệ nhân trong tỉnh với nhau.
Bên cạnh hoạt động giao lưu ĐCTT, các chương trình biểu diễn nghệ thuật phục vụ người dân. Trong suốt 3 ngày lễ hội, không gian đình Vạn Phước trở nên rộn ràng, nhộn nhịp.
NÉT ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÌNH VẠN PHƯỚC
Các nghi thức cúng, tế thuộc phần lễ của lễ húy kỵ nghệ nhân – nhạc sư Nguyễn Quang Đại được thực hiện đan xen cùng hoạt động giao lưu ĐCTT và biểu diễn nghệ thuật, tạo nên không khí lễ hội vừa trang nghiêm nhưng cũng gần gũi, vui tươi. Chánh bái đình Vạn Phước Phạm Văn Nghiệp cho biết, lễ giỗ đức nhạc sư Nguyễn Quang Đại là một trong những lễ cúng quan trọng và lớn bậc nhất được tổ chức tại đình. Điều đó được thể hiện qua việc “tích hợp” lễ Kỳ yên của đình vào lễ giỗ.
Ông Nghiệp nói: “Theo thông lệ thì lễ Kỳ yên của đình tổ chức vào ngày 10, 11, 12 tháng Giêng nhưng từ khi đức nhạc sư được đưa về thờ phụng tại đình thì Ban Hội hương và người dân trong vùng thống nhất là lễ giỗ đức nhạc sư sẽ là lễ chính, với những nghi thức như cúng Kỳ yên là cúng chiến sĩ trận vong, cúng tiền hiền, hậu hiền, tĩnh sanh, túc yết,… và nhiều hoạt động phần hội khác. Còn vào ngày lễ 10, 11, 12 thì nội bộ Ban Hội hương tổ chức cúng trong đình mà thôi”. Điều đó tạo nên một nét đặc trưng tại lễ húy kỵ đức nhạc sư Nguyễn Quang Đại.
Cũng như bao ngôi đình khác, đình Vạn Phước là một thiết chế văn hóa của cộng đồng làng xã. Đình thờ Thần hoàng bổn cảnh, đốc binh Bùi Quang Diệu và nhạc sư Nguyễn Quang Đại – hậu tổ của nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ. Trên nền tảng âm nhạc truyền thống dân tộc, kết hợp âm nhạc ngũ cung và âm nhạc cung đình, ông đã góp phần bổ sung, chấn chỉnh bộ môn nhạc lễ, hệ thống hóa hơi điệu và 20 bài bản tổ của nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ.
Năm 1996, linh vị của ông được rước về phụng thờ, tôn vinh tại đình Vạn Phước. Từ đó đến nay, lễ giỗ nhạc sư Nguyễn Quang Đại trở thành sự kiện quan trọng tại đình, được người dân, giới tài tử trong và ngoài tỉnh quan tâm. Đã 30 năm, kể từ ngày linh vị đức nhạc sư được đưa về đình Vạn Phước, chưa năm nào vào ngày húy kỵ ông mà vắng tiếng đờn ca. Và cũng từng ấy năm, người dân Mỹ Lệ vẫn duy trì việc tổ chức lễ giỗ nhạc sư với những nghi thức trang trọng như lễ Kỳ yên, vừa thể hiện lòng tri ân đối với bậc tiền nhân, vừa gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, bình an, sung túc.
Sự kết hợp giữa nghi lễ truyền thống của đình làng với hoạt động ĐCTT đã tạo nên dấu ấn riêng cho lễ húy kỵ nghệ nhân – nhạc sư Nguyễn Quang Đại tại đình Vạn Phước. Qua thời gian, lễ húy kỵ nhạc sư Nguyễn Quang Đại không chỉ là một sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của cộng đồng mà còn là điểm nhấn, góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị di sản văn hóa truyền thống của dân tộc.
Trong không gian đình Vạn Phước, những ngày giữa tháng Giêng, tiếng đờn, lời ca vang lên bên cạnh các nghi thức cúng tế truyền thống tạo thành một không gian lễ hội trọn vẹn, vừa giữ gìn di sản vừa gắn kết cộng đồng, để những giá trị truyền thống tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay./.
