Già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc đưa các dịch vụ khám, chữa bệnh đến gần người dân thông qua hệ thống trạm y tế không chỉ là giải pháp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên mà còn thể hiện cách tiếp cận nhân văn, lấy người dân làm trung tâm trong chăm sóc sức khỏe.
Thực tế cho thấy, việc khám bệnh, quản lý sức khỏe và cấp phát thuốc điều trị bệnh mạn tính ngay tại trạm y tế đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Với người cao tuổi mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường hay tim mạch, mỗi lần di chuyển đến bệnh viện là một hành trình không hề đơn giản. Nay, việc được khám định kỳ, theo dõi sức khỏe và nhận thuốc ngay tại địa phương giúp họ tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại, đồng thời hạn chế những rủi ro do tuổi cao, sức yếu. Quan trọng hơn, đội ngũ y tế cơ sở có điều kiện theo dõi sức khỏe thường xuyên, phát hiện sớm bệnh lý, lập hồ sơ quản lý, tư vấn dinh dưỡng và hướng dẫn chăm sóc phù hợp với từng người. Đây chính là nền tảng của y học dự phòng và quản lý bệnh mạn tính bền vững.
Những kết quả bước đầu cũng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của trạm y tế trong mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu. Khi người dân tin tưởng và lựa chọn khám chữa bệnh ngay tại cơ sở, các bệnh viện tuyến trên sẽ có thêm điều kiện tập trung nguồn lực cho những ca bệnh nặng, chuyên sâu. Đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả và bền vững.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa yêu cầu thực tiễn và năng lực của y tế cơ sở vẫn còn khá lớn. Không ít trạm y tế vẫn thiếu trang thiết bị thiết yếu như máy siêu âm, máy xét nghiệm; cơ sở vật chất xuống cấp; danh mục thuốc bảo hiểm y tế còn hạn chế, khiến nhiều người bệnh vẫn phải chuyển lên tuyến trên chỉ để thực hiện những dịch vụ cơ bản. Nếu những “điểm nghẽn” này không sớm được tháo gỡ, mục tiêu đưa y tế đến gần người dân sẽ khó phát huy hết hiệu quả.
Vì vậy, đầu tư cho y tế cơ sở cần được xem là khoản đầu tư cho tương lai chứ không chỉ là giải pháp trước mắt. Bên cạnh việc nâng cấp cơ sở vật chất, cần mở rộng danh mục thuốc và dịch vụ kỹ thuật được thực hiện tại trạm y tế; tăng số bệnh mạn tính được quản lý, cấp thuốc tại tuyến cơ sở; đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ. Đặc biệt, việc ứng dụng hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ giúp theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe của người cao tuổi, tạo sự kết nối hiệu quả giữa các tuyến điều trị.
Một hướng đi rất đáng kỳ vọng là phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi tại trạm y tế. Không chỉ khám và điều trị, đây có thể trở thành không gian phục hồi chức năng, tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe tinh thần và kết nối cộng đồng. Khi người cao tuổi được chăm sóc toàn diện ngay nơi mình sinh sống, họ không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe hơn, hạnh phúc hơn.
Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển kinh tế mà còn ở cách chăm lo cho những người cao tuổi. Và để thực hiện mục tiêu ấy, không đâu phù hợp hơn việc bắt đầu từ chính trạm y tế – nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất và cũng là tuyến đầu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Trí Nguyễn
