Những ngày cuối của năm 2025, tròn 50 năm hình thành tỉnh Tây Ninh và nhân nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, người ta thấy sân khấu địa phương này trình diễn liên tục các hoạt động nghệ thuật, trong đó nghệ thuật múa của dân tộc Khmer nay đã hòa nhập thành tinh hoa của Tây Ninh, là niềm tự hào chung của người dân xứ nắng. Năm 2025, tỉnh Tây Ninh còn lên kế hoạch tổ chức giảng dạy Skô Chhay dăm và Rô Băm cùng các điệu múa Khmer khác tại các trường có nhiều học sinh dân tộc thiểu số.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Bùi Tấn Lợi (Tây Ninh), trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Tây Ninh từng là nơi có cơ sở đào tạo múa tên Trường Văn nghệ Lâm Giang, do Trung Ương cục Miền Nam thành lập. Tại đây, các nghệ sỹ kháng chiến đã cùng nghệ sỹ dân tộc thiểu số bản địa tạo cho vùng đất Tây Ninh một phong cách múa không pha lẫn. Hiện nay, trong sự phát triển của nghệ thuật múa trong nước, nghệ thuật múa Khmer tỉnh Tây Ninh đã có những bước tiến quan trọng nhờ những chiến lược cụ thể thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 5, khoá VIII, đặc biệt là các tiết mục múa: Skô Chhay dăm (múa trống), Rô Băm (múa chằn), Saravan, Lăm leo, Rom Vong (lâm vông)…

Nhà nghiên cứu văn hóa Đào Thái Sơn (Tây Ninh) cho rằng, nổi bật trong múa Khmer là điệu Rô Băm, là loại hình sân khấu cổ điển của người Khmer Nam Bộ và của Tây Ninh đang được truyền dạy mạnh mẽ. Vài năm gần đây, các làng Khmer Tây Ninh phát triển mạnh về mọi mặt từ đời sống tinh thần đến đời sống vật chất. Qua đó nhiều nghi lễ văn hóa được phục hồi, giáo dục nghệ thuật được quan tâm nhiều hơn. Hiện nay hầu hết các chùa Khmer Tây Ninh đều có dạy nghệ thuật múa Rô Băm cho thanh thiếu niên.

Theo Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh nhận xét, các thành tố cơ bản cấu thành nên nghệ thuật múa Rô Băm gồm: âm nhạc, múa, hát và nói. Trong đó, múa cổ điển là chủ đạo, các tư thế, quy cách múa có quy luật chặt chẽ, tích truyện nói đến các vua chúa; là điệu múa được sử dụng cho các nghi thức tôn giáo, tế lễ… Theo luồng di cư và sự giao lưu văn hóa của tộc người Khmer, Rô Băm dần được du nhập sang Việt Nam. Chính ở đây, Rô Băm được dân gian hóa, pha trộn các yếu tố cổ điển và trở thành nét văn hóa riêng biệt của người Khmer Đông Nam Độ và Khmer Tây Ninh, với tên gọi dễ hiểu: múa Chằn.
Trong điệu Rô Băm, các nghệ sỹ đã chuyển thể thành những bài múa chủ yếu sử dụng động tác cơ thể như tay, chân,.. để tạo hình nên trạng thái tính cách của nhân vật. Điệu múa còn kết hợp với nhạc đệm của giàn ngũ âm tạo nên một không gian diễn xướng hết sức thú vị, hấp dẫn. Nghệ nhân múa Binh Na Quinh nói: “Rô Băm đòi hỏi ở sức khỏe và sự dẻo dai vì đặc trưng gồm những động tác chậm, nhanh và mạnh đan xen nhau. Các hành động trong Rô Băm mang tính chất “thất thường” (nhấc chân lên trong tư thế chậm chạp và nặng nề, nhưng khi co rút đá chân ra thì động tác lại rất dứt khoát). Nét đẹp của múa Rô Băm Khmer là nét đẹp của đường cong, với các ngón tay, ngón chân cong, cổ tay cong, đôi khi còn uốn cong cả khuỷu tay. Đây là nét đẹp của người con gái Khmer, thể hiện tín ngưỡng phồn thực, sự sinh sôi nảy nở của cơ thể nữ giới”.
Trong điệu Rô Băm, trang phục sặc sỡ, đạo cụ biểu trưng, vũ đạo mang tính hình thể cao,… nhằm thể hiện tính cách nhân vật, cốt truyện và các thông điệp về nhân-quả, thiện-ác, tình yêu. Điểm đặc biệt của điệu Rô Băm Tây Ninh là không sử dụng mặt nạ như ở các địa phương khác mà thay vào đó, nghệ sỹ biểu đạt cảm xúc bằng nét mặt và hình thể, trong không gian trình diễn mở, kết hợp với âm nhạc truyền thống gồm trống, chiêng, đàn khèn, kèn… tạo nên không khí huyền bí, trang nghiêm nhưng vẫn gần gũi.
Skô Chhay dăm “theo phong cách Tây Ninh” không sử dụng lời ca như ở các địa phương khác mà các điệu bộ múa trống sẽ kết hợp với tiếng hô của các vũ công, cộng hưởng với âm thanh sẽ tạo không khí hùng hồn, thể hiện sức mạnh của bộ võ. Còn Skô Chhay dăm ở các tỉnh Tây Nam Bộ là sự trộn lẫn của âm thanh các nhạc cụ, rộn ràng, thể hiện bộ văn.
Từ năm 2015-2025, nghệ thuật Skô Chhay dăm của người Khmer ở Tây Ninh đã phát triển không ngừng với những bài múa bộ nhất, bộ nhị, bộ tam, bộ tứ mà đã lên tới bộ ngũ (múa đơn, múa 2, múa 3, múa 4, múa 5) cùng những động tác khó hơn, mang đến cho người xem nhiều trải nghiệm hấp dẫn, thú vị và đẹp mắt. Năm 2025, tỉnh Tây Ninh còn lên kế hoạch tổ chức giảng dạy Skô Chhay dăm và Rô Băm cùng các điệu múa Khmer khác tại các trường có nhiều học sinh dân tộc thiểu số

