Muốn đến Long Hựu mà không qua cầu Kênh Nước Mặn thì bắt buộc phải “lụy đò” vì Long Hựu được những dòng sông dang tay ôm trọn để trở thành một trong những xã cù lao hiếm hoi của Tây Ninh.
Nhớ câu chuyện cũ
Tới Long Hựu, trước hết phải ghé thăm Nhà Trăm Cột, công trình kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng, gắn liền với tên tuổi ông Hội đồng Trần Văn Hoa, được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Căn nhà cổ như một lát cắt lịch sử, lưu giữ hồn cốt văn hóa đất phương Nam thời thuộc Pháp. Bên trong, từng chi tiết chạm khắc gỗ tinh xảo hiện lên sinh động: từ “Vân hóa long”, “Tứ thời”, “Bát quả” đến những họa tiết phương Tây như hoa hồng, sóc, nho… xen lẫn hình ảnh cây trái miệt vườn Nam Bộ như mãng cầu, bình bát, khế, măng cụt… Tất cả tạo nên một không gian vừa trang trọng, vừa gần gũi.
Trong không gian cổ kính ấy, du khách có thể dừng chân, nhâm nhi tách trà nóng và thưởng thức bánh in Long Hựu, món bánh ngọt ngào đã gắn bó với miệt cù lao qua bao thế hệ.
Ít ai biết được bánh in có từ bao giờ, chỉ biết rằng, từ thuở nhỏ, nhiều người đã được mẹ, được bà truyền dạy nghề, để rồi gắn bó suốt đời. Những chiếc bánh thơm ngọt là kết tinh của sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Từng miếng chuối chín phơi “đặng” nắng, từng củ gừng già được chọn kỹ để đủ thơm nồng nhưng chỉ cay vừa, đến khâu nạo dừa, đánh bột, sên nhân… tất cả đều làm thủ công. Ngay cả khuôn bánh cũng mang nét riêng với hình rồng, phụng như một cách khẳng định nguồn gốc và niềm tự hào của người làm bánh.
Là một trong số ít người giữ nghề làm bánh in truyền thống tại vùng Long Hựu, bà Võ Thị Muội “thuộc nằm lòng” quy trình làm bánh. Bà nói, nhân bánh muốn ngon phải sên bằng bếp củi, bột bánh khi pha phải có bí quyết riêng để giữ độ mềm và kết dính.
“Người vùng này từ xưa giờ đã biết làm bánh in nhưng dần về sau thì không còn nhiều người làm nữa. Tôi giữ nghề vì bánh in Long Hựu vẫn được nhiều người yêu thích. Thi thoảng có những đoàn du khách đến đây, họ cùng tôi làm bánh, rồi lại mua bánh về. Nhờ vậy mà nghề có thêm sức sống” – bà Muội nói.
Ở Long Hựu, không chỉ có bánh in, nhà cổ, vùng đất cù lao ấy còn được đánh giá là có vị trí đắc địa, chiến lược về quân sự, kiểm soát được “cửa ngõ” đường thủy vào miền Nam. Chính vì vậy, trước đây, một pháo đài đã được thực dân Pháp dựng lên bên bờ sông Rạch Cát. Pháo đài được xây dựng trong 11 năm với đầy đủ tường rào, lô cốt, tháp pháo, cầu tàu,… Cho đến hôm nay, pháo đài vẫn tồn tại như một “chứng nhân” lịch sử với những vết đạn pháo in hằn trên cánh cổng.
Sức sống một miền quê
Rời những con đường làng rợp bóng cây cùng câu chuyện bên bàn trà, mâm bánh về lịch sử của vùng Long Hựu, men theo bờ sông lộng gió, khách đến Long Hựu có thể ghé thăm xưởng làm khô nổi tiếng trong vùng (Công ty Sản xuất Thương mại Dịch vụ Quý Phước), nơi những sản vật bắt nguồn từ sông nước được nâng niu, gìn giữ qua từng công đoạn.
Sinh ra và lớn lên ở vùng đất này, trước đây, ông Lê Văn Nên (Giám đốc Công ty Sản xuất Thương mại Dịch vụ Quý Phước) làm nghề đi ghe, về sau, vì mong muốn đặc sản quê hương được nhiều người biết đến, ông chuyển hẳn sang nghề làm khô. Từng miếng khô cá dứa, cá sặc,… được phơi nắng vừa độ, đóng gói cẩn thận, mang theo hương vị mộc mạc của miền cù lao.
Đứng giữa xưởng khô, nghe câu chuyện mưu sinh của người dân, du khách dễ cảm nhận được cách mà con người nơi đây lặng lẽ thích nghi, sáng tạo để bám đất, bám sông và làm giàu từ chính những gì quê hương ban tặng.
Nhờ có cơ sở làm khô, nhiều người dân vùng Long Hựu có thêm việc làm, thu nhập. Bà Trần Thị Lịch (ngụ ấp Long Ninh) đã làm việc ở xưởng khô của ông Nên hơn 2 năm. Công việc nhẹ, thời gian linh động, bà vừa có thể đưa rước cháu đi học, vừa có thêm nguồn thu nhập.
Với lợi thế cảnh quan sông nước, không gian ven sông thoáng đãng cùng hệ thống di tích lịch sử và nghề truyền thống được gìn giữ, Long Hựu đang được định hướng phát triển du lịch sinh thái cộng đồng và đây cũng là nơi có nhiều tiềm năng để phát triển khu đô thị mới.
Dù theo định hướng nào đi nữa thì sự bình yên vốn có cùng những giá trị văn hóa nổi bật của Long Hựu vẫn là điểm nhấn thu hút lòng người. Nếu có dịp tới Tây Ninh, mời bạn một lần về thăm Long Hựu!
