Hôm 28/12, ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Dân số TP HCM, cho biết tuổi thọ người dân thành phố tăng dần nhờ chất lượng dân số cải thiện, các chương trình sàng lọc, chăm sóc sức khỏe triển khai đồng bộ. So với mốc 66 tuổi năm 1979, người TP HCM hiện sống thọ hơn 10 năm. Riêng năm 2024, chỉ số này là 76,6.
Trong năm 2025, hệ thống y tế cơ sở tại phường, xã đã khám, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho hơn 270.700 người cao tuổi, đạt 28,5% kế hoạch. TP HCM xác định chăm sóc người cao tuổi là trọng tâm trong bối cảnh già hóa dân số nhanh. Từ năm ngoái, thành phố tiên phong khám sức khỏe miễn phí cho toàn bộ người trên 60 tuổi nhằm xác định mô hình bệnh tật, phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm để can thiệp kịp thời, giảm chi phí điều trị.
Người cao tuổi TP HCM tham gia dịch vụ dưỡng lão bán trú tại bệnh viện. Ảnh: Quỳnh Trần
Ngoài nỗ lực của ngành y tế, 102 câu lạc bộ “Người cao tuổi giúp người cao tuổi” cùng các tổ tình nguyện đang hỗ trợ chăm sóc hàng nghìn người già neo đơn tại cộng đồng. Ngành dân số nhận định tuổi thọ tăng trong khi mức sinh thấp khiến TP HCM có tốc độ già hóa và số lượng người cao tuổi thuộc nhóm đầu cả nước. Thực tế này tạo áp lực lớn lên hệ thống an sinh, đòi hỏi y tế cơ sở phải thích ứng để quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc dài hạn.
Bên cạnh chỉ số tuổi thọ, TP HCM năm nay hoàn thành nhiều chỉ tiêu quan trọng như nâng tổng tỷ suất sinh lên 1,51 con trên một phụ nữ, cân bằng tỷ số giới tính khi sinh và mở rộng tầm soát bệnh tật.
Để đáp ứng xu hướng già hóa, Sở Y tế đang tham mưu UBND thành phố xây dựng đề án phát triển hệ thống dưỡng lão giai đoạn 2025-2030. Thành phố định hướng phát triển mô hình đa tầng, gồm chăm sóc tại nhà, bán trú, nội trú và chăm sóc cuối đời. Giải pháp này giúp người già tiếp cận dịch vụ phù hợp mức độ bệnh tật, đồng thời giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.
Lê Phương
TP HCM đặt mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình của người dân lên 77 vào năm 2030, trong đó thời gian sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm.
Nội dung này được đề cập trong đề án “Phát triển hệ thống y tế TP HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN giai đoạn từ nay đến năm 2030 và những năm tiếp theo” do UBND vừa phê duyệt. Hiện, tuổi thọ trung bình của TP HCM là 76,5, cao hơn so với mặt bằng chung của cả nước (74,5 tuổi). Những năm gần đây, mức tuổi thọ của nơi này giảm hoặc tăng chậm. Các chuyên gia đánh giá tuổi thọ trung bình cao thể hiện một số điều quan trọng, bao gồm chất lượng cuộc sống tốt hơn, sự phát triển y tế, giáo dục…
Để hoàn thành mục tiêu trên, năm 2024, thành phố khám sức khỏe miễn phí cho tất cả người trên 60 tuổi, từ đó xác định mô hình bệnh tật, chủ động can thiệp sớm, giảm chi phí điều trị, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Kết quả đến nay ghi nhận khoảng 57% bị tăng huyết áp, 23% mắc đái tháo đường, nhiều người có mức độ trầm cảm, lo âu từ vừa đến nặng. Không ít người sống trong cảnh phụ thuộc, không thể tự chăm lo hoạt động sống cơ bản hằng ngày như tắm, mặc quần áo, ăn uống, vệ sinh, tiêu tiểu, di chuyển.
Cũng theo đề án này, từ nay đến 2030, TP HCM hướng đến mục tiêu đạt tỷ lệ 23 bác sĩ, 40 điều dưỡng, 42 giường bệnh trên 10.000 dân. Thành phố nỗ lực nâng tỷ suất sinh lên 1,6, thay vì chỉ 1,32 – thấp nhất cả nước, như hiện tại. Mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe và tầm soát bệnh một lần một năm, được lập hồ sơ sức khỏe điện tử.
Người dân tập thể dục tại công viên bên bờ kênh Hàng Bàng, quận 6. Ảnh: Quỳnh Trần
Thành phố sẽ hình thành khu công nghiệp chuyên ngành y – dược, phát triển y tế chuyên sâu theo 3 cụm. Mỗi cụm bao gồm trường đại học đào tạo nhân lực y tế, bệnh viện đại học, bệnh viện đa khoa, chuyên khoa đạt chuẩn chất lượng và chuẩn chuyên môn kỹ thuật ngang tầm các nước trong khu vực. Thành phố ký kết phát triển y tế vùng Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, duyên hải Trung bộ và Tây Nguyên, hình thành mạng lưới phòng chống ung thư, cấp cứu và điều trị đột quỵ, tim mạch…
Ngành y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển y tế thông minh, ứng dụng AI trong chẩn đoán và điều trị giúp giảm thời gian chờ và tăng thêm hiệu quả trong khám chữa bệnh. Tăng cường robot trong hỗ trợ phẫu thuật, chăm sóc bệnh nhân…
Những điều này góp phần xây dựng hệ thống y tế tiên tiến, hiện đại tiếp cận trình độ công nghệ thế giới, hướng tới mục tiêu đưa thành phố trở thành Trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN, phát triển du lịch y tế. TP HCM sẽ trở thành điểm đến về khám chữa bệnh của người dân trong nước và các nước trong khu vực, hạn chế việc người dân ra nước ngoài chữa trị.
Tuổi thọ trung bình của người dân TP HCM năm 2025 ước đạt 76,7, cao hơn mức chung cả nước hai tuổi.